Wat te doen bij een schenking?

Een schenking van ouders voor een huis. Als dit een bedrag is met veel nullen, en je gebruikt deze voor jouw eigen woning, wordt dit ook wel de ‘jubelton’ genoemd. Wat als je zo’n schenking krijgt? Waar moet je dan aan denken? En wat gaat er in 2023 veranderen? Vera gaat in gesprek met notaris Daniëlle Oosten.

Een huis kopen, voor een starter is het niet makkelijk. Een schenking kan dan een mooi duwtje in de rug zijn. Daniëlle Oosten, notaris bij Hofsteenge Wesseling Notarissen, legt uit: “Voor bepaalde schenkingen geldt nu nog een vrijstelling van € 106.000. Dat bedrag mag je belastingvrij geven of ontvangen voor de aanschaf van een huis. Die schenking mag je aan iedereen geven en als je tussen de 18 en 40 jaar oud bent mag je hem van iedereen ontvangen. Het hoeft dus niet per se familie te zijn.”

Veranderende wetgeving
Maar per 1 januari 2023 verandert de wetgeving. Deze eenmalige schenking voor een huis mag dan nog maar € 27.000 zijn. “Een grote verandering dus”, vertelt Daniëlle. Hoe het er in 2023 precies uit gaat zien is nog niet duidelijk. Daarvoor moeten we wachten op Prinsjesdag. Daniëlle: “We weten bijvoorbeeld nog niet hoe het in 2023 zal gaan met het overgangsrecht. Daarom adviseer ik mensen die een schenking willen doen of willen ontvangen dat nog dit jaar te formaliseren.”

Weg met de jubelton
De jubelton is vanaf volgend jaar dus verleden tijd. Een goede ontwikkeling? Vera: “Deze regeling moest het voor starters makkelijker maken om een huis te kopen. Dat is ook gebeurd, maar vooral voor een bepaalde groep: kinderen met welgestelde ouders. Zij konden dankzij dat geld bijvoorbeeld hoger (over)bieden op een huis. Een hypotheekverstrekker financiert een overbieding namelijk niet. Je kunt dus zeggen dat de jubelton de kloof tussen arm en rijk heeft vergroot.”

Wat kan nog wel?
Wat is er straks nog wel mogelijk? Veel banken zetten in op overwaardes van huizen. Van die overwaarde zou je je kinderen kunnen ‘sponsoren’. Vera: “Natuurlijk is het logisch dat je je kinderen wilt helpen waar je kunt. Maar ouders die een huurwoning hebben kunnen dat niet. Dat is heel scheef.” Een alternatief? Daniëlle: “Dat vraagt om creatief denken. Lenen is altijd een optie, bijvoorbeeld van andere familieleden. Alleen is niet iedere bank daar blij mee. Je hebt immers ook te maken met rente en aflossing. Dat kan invloed hebben op het bedrag dat de bank je wil lenen.” Er zijn nog andere manieren om tóch dat huis te kunnen kopen. Daarover spraken we eerder met hypotheekadviseur Mike ter Braak.

En als je nu wél die schenking krijgt?
Maar stel dat je wel die rijke ouders hebt. Is het dan een kwestie van simpelweg geld overmaken? Daniëlle: “Vaak denken ouders en kinderen dat ze het onderling wel kunnen regelen. Maar zo werkt het niet. Want ook al is de schenking vrijgesteld, je moet er wel aangifte van doen bij de Belastingdienst. Vaak weten mensen dat helemaal niet. Wij vragen mensen die een huis willen kopen altijd hoe ze dat willen financieren. Vervolgens vragen we de herkomst van gelden op. Bij een geschonken bedrag is daarvoor een kopie van de schenkingsovereenkomst nodig.”

Belangrijke voorwaarden
Zo’n schenking voor een huis vraagt nog wel wat denkwerk. Daniëlle: “Je ziet vaak dat de ouders het geld aan hun eigen kind willen schenken en niet aan zijn of haar partner. Dat kan natuurlijk, maar dat moet dan wel worden vastgelegd in een schenkingsovereenkomst, samenlevingsovereenkomst of het wordt opgenomen in de huwelijkse voorwaarden. Of in een vaststellingsovereenkomst.” Het lijkt misschien onbelangrijk in het stadium dat je nog gelukkig bent met elkaar, maar het kan een hoop problemen in de toekomst voorkomen. Daniëlle: “Als jij van jouw ouders een ton hebt gekregen voor de koop van een huis van twee ton, dan is dat een substantieel deel. Maar stel dat je dit niet vastlegt en na twintig jaar gaat scheiden. Toon dan maar eens aan wat jij in het verleden hebt ingebracht.”

Goed documenteren
Vera: “Als je samen een huis koopt moet je zaken sowieso goed vastleggen. Met een schenking is dat dus ook het geval.” Daniëlle beaamt dat. “Zeker weten, je kunt zelfs laten vastleggen dat de eigen inbreng of een schenking meestijgt met de waardevermeerdering van de woning. Als je een huis van € 200.000 dan jaren later verkoopt voor € 300.000, wordt het oorspronkelijke schenkingsbedrag ook hoger. En het kan natuurlijk ook lager worden in het geval van dalende woningprijzen.” Vera: “Je loopt dus een risico als je zaken niet goed laat vastleggen. Dat risico wil je niet nemen, zeker niet in deze markt waar de prijzen de pan uit rijzen. Het gaat om hele grote bedragen. Zorg dus dat je alles goed regelt.”